TCP en UDP
Wat zijn TCP en UDP?
TCP vs UDP gaat over twee transportprotocollen die bovenop IP werken: TCP en UDP. Ze bepalen hoe gegevens tussen twee programma's worden verstuurd. IP zorgt vooral voor het adres en de routering, terwijl TCP en UDP zorgen voor de afhandeling van het verkeer.
In de praktijk kies je het protocol niet zelf, het programma doet dat. Een browser gebruikt bijvoorbeeld TCP, en een DNS-opzoeking gebruikt meestal UDP. Hoe data via het netwerk reist, lees je bij hoe het internet werkt. Welke poort bij een protocol hoort, staat bij netwerkpoorten.
Wat is het verschil?
TCP is verbindingsgericht. Voordat gegevens worden verstuurd, wordt een verbinding opgezet. TCP controleert of alles aankomt, in de juiste volgorde en zonder dubbelen. Verloren pakketjes worden opnieuw verstuurd. Dat maakt TCP betrouwbaar, maar het kost wat extra tijd. Denk aan een brief die je aangetekend verstuurt: je weet zeker dat die aankomt, maar het duurt iets langer.
UDP is veel eenvoudiger. Er wordt geen verbinding opgezet en er is geen controle of alles is aangekomen. Pakketjes kunnen verloren gaan of door elkaar lopen, en het programma moet zelf omgaan met die fouten. Dat is lichter en sneller, wat handig is voor bijvoorbeeld videobellen en sommige games. Bij UDP is het dus aan het programma om te beslissen wat er gebeurt als een pakketje mist.
Welke diensten gebruiken welk protocol?
- TCP: webverkeer via HTTP en HTTPS, e-mail en serverbeheer via SSH.
- UDP: de meeste DNS-verzoeken, videobellen en sommige games.
DNS gebruikt meestal UDP, omdat de verzoeken klein zijn en snel moeten worden beantwoord. Bij grote antwoorden schakelt DNS over op TCP. Een firewall die UDP op poort 53 blokkeert, kan daardoor DNS-verkeer verstoren. Of DNS-verzoeken versleuteld verlopen, lees je bij DNS over HTTPS.
Voor een website-eigenaar hoef je daar meestal niets in te stellen. Het is wel nuttig om te weten dat het protocol bepaalt hoe betrouwbaar en snel gegevens aankomen, zeker bij het zoeken naar de oorzaak van een storing.
Veelgestelde vragen
Is TCP sneller dan UDP?
Niet altijd. TCP is betrouwbaarder, maar heeft meer werk nodig om een verbinding op te zetten en te controleren. UDP is lichter en heeft vaak minder vertraging, maar verloren pakketjes worden niet vanzelf opnieuw verstuurd. Welk protocol beter is, hangt af van wat je verstuurt en hoeveel verlies je kunt verdragen.
Welk protocol gebruikt een website?
Een gewone website gebruikt TCP, via HTTPS op poort 443. Dat geldt voor de meeste webpagina's en verzoeken aan een server. Sommige nieuwere technieken gebruiken UDP, maar als website-eigenaar hoef je daar meestal niets voor in te stellen. Het protocol is vooral een zaak van je browser en de server.